Unilever logo
TemizSözlük logo
Dekorasyon ve Temizlik İpuçları için Hemen Kaydolun

Kompost Nedir, Nasıl Yapılır?

Mutfaktaki atıkları değerlendirerek doğal gübre yapmaya ne dersiniz? Kompost nedir, kompost nasıl yapılır, kompost nelerden yapılır diye düşünüyorsanız yazımızı okuyun, detaylı bilgi için videomuzu izlemeyi unutmayın!

Güncellenmiş

Kompost nedir?
Reklam
Sign Up Banner

Toprağın zenginleşmesi, bitkilerin daha sağlıklı büyümesi için gübre kullanıldığına hepimiz aşinayız. Ancak çoğumuz evdeki atıkları kullanarak doğal gübre yapılabileceği hakkında yeterli bilgiye sahip değiliz. Gelin, organik gübre nedir, kompost yapımı için neler gereklidir öğrenelim…

Öncelikle kompostun anlamını öğrenmekle başlayalım. Kompost, mutfakta tüketilen yenebilir atıkların, ağaç, dal, yaprak gibi malzemelerle karıştırılarak çürütülmesi, öğütülmesi sonucunda ortaya çıkan doğal gübredir. Kısaca çöpe atılacak organik atıkların bir araya getirilerek zamanla topraklaşması, gübre haline gelmesi diyebiliriz. Peki, neden evde kompost yapalım, kompost ne işe yarar diye düşünüyorsanız okumaya devam edin…

Kompost Ne İşe Yarar?

Organik gübre yapımı ya da kompost ne işe yarar diye düşünüyor olabilirsiniz. Eğer toprak işleriyle uğraşmayı, bitki yetiştirmeyi seviyorsanız kompost sizin için mükemmel bir yardımcı olacaktır. Çünkü, organik atıklarla elde ettiğiniz kompost sayesinde toprağınız zenginleşecek, bitkileriniz, meyve ve sebzeleriniz çok daha sağlıklı ve verimli bir şekilde yetişecek.

Aynı zamanda kompost yaparak, mutfak atıklarınızı büyük ölçüde azaltabilir, sıfır atık felsefesine uyarak çevreye salınan metan gazının azaltılmasına katkıda bulunabilirsiniz. Kimyasal gübre kullanmak yerine doğal gübre kullanarak arazi tahribatının da önüne geçebilirsiniz. Unutmayın, gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakmak bizim elimizde!

Reklam

MPU Sign Up Banner

Doğal gübrenin toprak, bitki, sebze ve meyveler ve en önemlisi dünyamız için ne kadar önemli olduğunu öğrendik. Peki, kompost atıklar nelerdir, kompost nelerden yapılır? İşte, evde kompost yapımı için kullanabileceğiniz atıklar…

Kompost Atıklar Nelerdir?

Organik gübre içeriğinde iki başlık vardır; kahverengi malzemeler ve yeşil malzemeler. Karbon bakımından zengin kahverengi malzemeler ve nitrojen bakımından zengin yeşil malzemelerle denge sağlanır ve toprak için sağlıklı bir kompost ortaya çıkar. Peki, kompostun içine giren malzemeler nelerdir?

Anket

Covid – 19 pandemi dönemindeki hayat tarzınız ,kıyafetlerinizden çıkarmaya çalıştığınız leke türlerini etkiledi mi ?

0 Oy Kullanıldı

Yeşil malzemeler:

  • Meyve atıkları

  • Sebze atıkları

  • Yumurta kabukları

  • Çay atıkları ve kahve çekirdekleri

Kahverengi malzemeler:

  • Kuruyemiş kabukları

  • Kuru yapraklar

  • Saman

  • Dal

  • Ağaç kabukları

Organik gübrenizi hazırlarken içine girebilecekleri listelik. Peki, kompostun içine kesinlikle girmemesi gerekenler nelerdir?

  • Kalan yağlı yiyecekler

  • Tohuma kaçmış otlar

  • Çay ve kahve poşetleri

  • Hayvansal gıdalar

  • Ambalajlı ürünler

  • Plastikler

  • Kağıt

  • Çürümüş bitkiler

  • Kedi ve köpek dışkısı

Evde Nasıl Kompost Hazırlanır?

Evde kompost yapımı adımlarına geçmeden önce hangi tür kompostu yapacağınıza karar vermelisiniz. Çünkü kompost yapımında tercih edilen iki tür var: Soğuk kompost ve sıcak kompost. Soğuk kompost, daha kolay hazırlanan ve çok daha az riskli olan ancak gübre olması için zamana ihtiyaç duyan yöntem. Bu yöntemde mutfak atıkları ve bahçe atıkları hava alan bir çöp kutunda toplanır, karışımın hava almasına özen gösterilir, arada karıştırarak çürüme işlemi tamamlanır. Çürüme işlemi tamamlanan doğal gübre, toprakta kullanılmak üzere hazır hale gelir. Sıcak kompost ise çok daha kısa sürede gübre haline gelen ancak genellikle hataya açık olan bir yöntem. Uygulama olarak soğuk kompostla neredeyse aynıdır. Aradaki fark yalnızca sıcaklıktır. Sıcak kompost genellikle sıcak havalarda uygulanır. Sıcak hava sayesinde çürüme hızlanır ve kompost hızlıca kullanılabilir hale gelir. Gözünüz korkmasın, çünkü ne kadar karışık gibi dursa da temelde mantık, yeşil ve kahverengi malzemeleri doğru oranda karıştırmak ve doğru şekilde çürümelerini sağlamaktır. Gelin, kompost yapımını adım adım inceleyelim, evde kompost nasıl hazırlanır öğrenelim!

İşte, adım adım doğal gübre yapımı:

1. Kompostunuzu hazırlamak için genişçe bir kova belirleyin.

2. Kompostta çürümenin gerçekleşebilmesi için hava alması çok önemli! Bu yüzden, çöp kovasının kenarlarına delikler açın.

3. Biriktirdiğiniz yeşil atıkları ve kahverengi malzemeleri toplayın.

4. En alta kahverengi malzemeler gelecek şekilde bir kahverengi bir yeşil malzeme olmak üzere sıra sıra yerleştirin.

5. Kahverengi malzemelerin her zaman daha fazla olmasına özen gösterin.

Kompostunuz kuru olursa suyla ıslatabilir, çok ıslak olursa ise kahverengi malzemeleri artırabilirsiniz. Doğru kompost kıvamı nemli bir sünger gibidir!

6. Her yeşil malzeme eklediğinizde üstünü kahverengi malzemelerle kapatmayı unutmayın! Kutu dolunca artık kompostlaşması için zaman verin.

7. Karıştırarak nitrojen ve karbon birleşimini sağlayın. Karıştırma işlemini 3 günle bir hafta arası sıklıkla yapın. Bu işlem, malzemelerin çürümesini hızlandırarak organik gübrenizin daha çabuk hazır hale gelmesini sağlayacak.

8. Son olarak kompostunuzu hava alabileceği, yarı güneş gören bir yere yerleştirmelisiniz. Bunun için bahçe ya da balkonunuzu tercih edebilirsiniz.

kompost

Kompostunuz böceksiz, kokusuz toprak görünümü aldığında bitkilerinizin dibine dökebilir, toprağınıza can katabilirsiniz.

Kompost Kaç Günde Olur?

Organik gübre nedir, kompost nelerden yapılır öğrendik. Peki, kompost kaç günde olur, ne zaman toprak görünümü alır diye mi düşünüyorsunuz? İşte, cevap!

Eğer tercihiniz soğuk kompost ise zamana ihtiyacınız olduğunu yukarıda da belirttik. Soğuk kompost en az 6 ay içinde toprak kıvamına geliyor. Bu süre iklim koşullarına, kullanılan malzemelerin türüne ve miktarına göre değişecektir.

Sıcak kompostu tercih ediyorsanız yeşil ve kahverengi malzemeler dışında bir adet termometreye de ihtiyacınız olacak! Sıcak kompostta da soğu komposttaki gibi malzemeler üst üste dizilir. Burada püf nokta, katların arasına kaya tozu, kömür gibi çürümeyi hızlandırıcı malzemeler ve su eklemek olabilir. Sıcak kompost, ilk birkaç gün 49-77 derece arasında çıkar, sonraları ise 43 derecenin altına iner. 43 derecenin altına indiğinde kompost karıştırılarak oksijen seviyesi artırılmalıdır. Karıştırılan kompostun ısısı tekrar artar ancak birkaç gün sonra tekrar düşer. Sıcak kompost yaparken eğer kompostunuz yeterince ısınmazsa nedeni azot miktarının az olmasıdır. Azot miktarını artırmak için yeşil malzeme ekleyebilirsiniz. Eğer sıcak kompostunuz fazla ısınıyor 43 derece altına düşmüyorsa ise bu kez azot miktarı fazla demektir. Bu durumda da kompostunuzu sık sık karıştırarak karbon içerikli kahverengi malzeme miktarını artırabilirsiniz. Tüm bunlara dikkat ettiğinizde, düzenli olarak karıştırdığınızda sıcak kompostunuz yaklaşık 1 ay içinde toprak görünümüne ulaşacaktır. 29 derecenin altına düşen toprak görünümlü kompostunuzu kullanabilmek için iki hafta dinlendirin ve ardından toprağınıza, bitkilerinize ekleyin.

Organik gübre nedir, evde kompost nasıl yapılır sorularının cevaplarını öğrendik. Siz de hayatın her alanında atıklarınızı yeniden değerlendirebilir, geri dönüştürülebilir malzemeleri öğrenerek dönüştürülmesi için gerekli yerlere iletebilir ve daha az atık çıkarmak için gerekli önlemleri alabilirsiniz. Unutmayın, ancak bu sayede yaşanabilir bir dünya bırakabiliriz…

Peki, ileri dönüşüm nedir? İleri dönüşüm hakkında detaylı bilgi için tıklayın!

Aslen yayınlandı